Dienst Ondersteuningsplan (DOP) in tijden van corona

Geert Dhaene, directeur van de West-Vlaamse Dienst Ondersteuningsplan DOP, ziet hoe de coronacrisis de laatste weken heel erg zwaar begint te wegen op de vele mantelzorgers die dagelijks hun job moeten combineren met de zorg voor een kind, een broer, of een ouder.

We gingen in gesprek met Geert Dhaene en vroegen hoe hij en zijn team de voorbij weken beleefden.

Welk effect voelen jullie bij de doelgroep met wie jullie samenwerken?

Met het DOP bieden we een voortraject aan voor mensen met een (vermoeden van) beperking die op zoek zijn naar ondersteuning op maat voor hun toekomst (zowel op vlak van wonen, dagbesteding, vrije tijd, relaties,…). Samen met de cliënt en zijn steungroep (vrienden, familie, kennissen,…) maken we een (toekomst)plan op. Veel van die mensen die we in traject volgen, hebben door het wegvallen van hun  ondersteuning geen enkele vorm van structuur meer, en een grote groep kan daar niet goed mee overweg. Het zwaarst getroffen lijken mij vandaag de vele mantelzorgers. Broers en zussen, of ouders die zorgen voor een familielid geraken momenteel echt op hun tandvlees. Hopelijk zal er bij de versoepeling van de nakende lockdown met deze ietwat vergeten groep rekening gehouden worden door eerst te focussen op die mantelzorgers die nu al helemaal in het rood gaan. Ik denk aan jonge ouders met een kindje met een handicap, of aan ouders van kinderen die op Buso schoollopen en daar al een hele tijd niet meer terechtkunnen, of volwassenen die door de sluiting van hun dagcentrum nu volledig terugvallen op de zorg van hun ouders. Even goed zien we volwassen personen met een beperking die nu geen beroep meer kunnen doen op hun assistenten bij het zelfstandig wonen.

Hoe hebben jullie de afgelopen weken jullie aanpak aangepast aan deze crisis?

We zijn begonnen met het opbellen van al onze cliënten, dat zijn er voor West-Vlaanderen zo’n goede 500. Daaraan gekoppeld hebben we veel psychosociale ondersteuning geboden, terwijl dat niet echt onze opdracht is. Ook is actief gezocht naar andere diensten die daarbij ingeschakeld kunnen worden. Veel ondersteuning hebben we dus online aangeboden en bovendien zijn we op zoek gegaan naar manieren om onze DOP-processen via videoconferentie aan te bieden. We hebben dat ‘pre-DOP’ genoemd, in analogie van pre-teaching. We hebben bij veel mensen de bereidheid gemerkt om via video-call te werken. We zijn op zoek gegaan naar sociale media die ons doelpubliek zelf al kent en gebruikt: Messenger, Whatsapp en dergelijke. Het was mooi om zien dat dit goed op gang gekomen is en dat veel cliënten en steungroepen op die manier bereikbaar blijven en dat we stappen vooruit kunnen zetten in hun DOP-proces. Blijft natuurlijk dat we voor de overgrote groep moeten blijven inzetten op fysieke nabijheid voor wie video-calls niet lukt. Voor hen moeten we blijven inzetten op intensieve telefonische contacten of doorverwijzing naar andere diensten. Slechts in heel uitzonderlijke situaties mogen we ook drempelbezoeken doen, bijvoorbeeld bij crisissituaties.

Veel ondersteuning hebben we online aangeboden en bovendien zijn we op zoek gegaan naar manieren om onze DOP-begeleiding online aan te bieden. We hebben dat pre-DOP genoemd, in analogie van pre-teaching.

Welke lessen nemen jullie mee naar de toekomst?

We zijn aangenaam verrast door het feit dat veel mensen er klaar voor zijn om via online hulpverlening samen met ons aan de slag te gaan. Dat was veel minder het geval vóór Corona, maar de afgelopen weken heeft zich die trend noodgedwongen doorgezet. Voor onze dienst opent dit nieuwe perspectieven, in de zin dat we voor een belangrijk deel van ons cliënteel daar kunnen blijven op inzetten als aanvulling. Dit opent mogelijkheden om bijvoorbeeld verre familieleden wél vaker bij de steungroep te betrekken. Daarnaast hebben we ook vastgesteld dat bij mensen die beschikken over sterke sociale netwerken er zich weinig problemen stellen. Hulpverleners zijn voor die groep niet meer dan ‘passanten’. In die situaties zit volgens mij ook 'winst': omdat onze ondersteuning er sterk beperkt kan blijven, komt er meer energie vrij voor de groep die helemaal op zichzelf aangewezen blijft. De kracht van het sociaal kapitaal blijkt groter en belangrijker dan we vaak denken. Hulpverlening moet nog veel. meer bouwen aan sociale netwerken rond mensen. Dat heeft deze crisis ons nog meer dan vroeger geleerd.

De kracht van het sociaal kapitaal blijkt groter dan we vaak denken. We moeten nog veel meer bouwen aan sociale netwerken rond mensen. Dat heeft deze crisis ons zeker nog meer dan vroeger geleerd.

Meer weten over D.O.P.? Neem een kijkje op www.dop-wvl.be

Het DOP-team in pre-coronatijden.

Gepubliceerd op donderdag 23 april 2020 8.00 u.