Brigitte Claeys

Met een grote gevoeligheid onderzoekt Brigitte Claeys in haar werk de voyeuristische blik en speelt ze in op overheersende beeldcultuur  en de daaruit gevormde verwachtingen van de toeschouwer. Het belet dat de toeschouwer terugvalt op clichés en een geconditioneerde manier van kijken. De beelden balanceren op de grens tussen privé en openbaarheid, tussen exhibitionisme en anonimiteit, tussen dominantie en ondergaan, tussen voyeurisme en participatie, tussen fictie en werkelijkheid.

Confessions of the body

In fotoreeksen verwerkt Brigitte Claeys haar inzichten rond identiteit. Dit doet ze door inhoudelijke spanningsvelden die ze rond dit thema ontdekt te vertalen in beelden waarin ze speelt met contrasten. Als kijker worden we tegelijk aangetrokken en afgestoten. Wat op het eerste zicht puur exhibitionisme lijkt, wordt ontkracht door het feit dat we het gezicht van de vrouwen niet kunnen zien. Onze perverse, voyeuristische reflex wordt geappelleerd maar tegelijk niet bevredigd. We krijgen enkel de seksuele identiteit te zien, niet de individuele identiteit van de figuur die voor ons staat. Het gezicht en het kapsel, elementen die de specifieke identiteit van het poserende individu zouden verraden, worden gecensureerd door een masker. Dit beschermt niet alleen de anonimiteit van Claeys’ modellen, het maakt hen ook emotieloos. Onze blik op hun gelaatsuitdrukking wordt ons ontnomen. Daardoor ervaren we naast een appél tot kijken ook het bedreigende gevoel zelf bekeken te worden door een bovendien onherkenbaar individu.

Een andere tegenstelling waar Claeys mee speelt, is het plaatsen van haar figuranten op onverwachte locaties. Waar we naaktheid normaal verwachten binnen de intieme omgeving van een privé-ruimte, staan de personages in haar werk opgesteld voor een korenveld, op een verlaten spoorweg, in een onbewoond pand, op een publiek strand. De bevreemdende sfeer van de context waarin de naakte vrouwen zich bevinden, wordt versterkt door het artificieële karakter van attributen.

Claeys daagt onze door de beeldcultuur geconditioneerde blik uit. Wat we verwachten te zien, krijgen we niet te zien. Wat we verwachten te zullen herkennen, komt ons vreemd over. Onze gebruikelijke kijkpatronen worden op de proef gesteld. Tegenover de onechtheid van de reclame- en modefotografie, waarbinnen de vrouw clichématig tot lustobject wordt gereduceerd en computermatig naar een ultraperfect schoonheidsideaal toe wordt gemanipuleerd, plaatst Claeys haar werk. (tekst: Annelies Vantyghem)

E-mail b.claeys@scarlet.be