Signalen

Hoofdthemas

Als arts of apotheker is het belangrijk om steeds alert te zijn voor ‘vreemde’ signalen, rare verzoeken, gedragswijzigingen en/of onsamenhangende klachten, die op middelengebruik (of –misbruik) kunnen wijzen.

Onderstaande tools kunnen hierbij helpen.


1. Screeningsinstrument (ME-) ASSIST

De Assist (Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test), ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie, is een screeningsinstrument – bestaande uit 8 vragen – om snel en eenvoudig een inschatting te maken van de ernst van middelengebruik bij volwassenen. Hierbij werd een online toolbox ontwikkeld, de Me-ASSIST. Dit handige platform biedt een mogelijkheid tot screenen van minder- en meerderjarigen. Verder vindt u er –naast een stappenplan met richtlijnen voor het voeren van een gesprek bij kortdurende interventies- wetenschappelijke richtlijnen, epidemiologische gegevens, informatie over nieuwe drugs, brochures voor de patiënt en zijn omgeving, korte factsheets en middelengerelateerde dossiers.

Het screeningsinstrument helpt om

  • een inschatting te maken van de ernst van de problematiek;
  • het middelengebruik bespreekbaar te maken;
  • patiënten op een gestructureerde manier te informeren over de risico’s verbonden aan middelengebruik;
  • het middelengebruik te identificeren als een beïnvloedende factor voor bestaande aandoeningen
  • patiënten met een hoog risico op het ontwikkelen van een afhankelijkheidsproblematiek te detecteren.

Op www.me-assist.com kunt u zich registreren, heel wat informatie terugvinden en u inschrijven op de nieuwsbrief.


2. Drug- en effectenwiel

Jarenlang werden middelen in drie groepen opgedeeld, namelijk stoffen met een stimulerende of oppeppende werking, stoffen met een verdovende werking en stoffen met een hallucinogene werking. Met de opkomst van steeds meer nieuwe psychoactieve stoffen pasten bepaalde producten niet meer binnen dit klassieke model.

Om tegemoet te komen aan deze onduidelijkheid werd recent het Drugwiel ontwikkeld. Dit model biedt een overzicht van de verschillende soorten drugs, ingedeeld volgens hun kenmerken en effecten. Het Drugwiel bevat zeven categorieën van middelen. Naast de drie bekende (de stimulerende, de verdovende en de hallucinogenen) werden drie nieuwe categorieën toegevoegd, namelijk de empathogenen, de dissociatieven en de cannabinoïden. De categorie van de verdovende middelen werd opgesplitst in opioïden en verdovende middelen. Zowel legale als illegale middelen worden opgenomen in het model. Naast het Drugwiel met het overzicht van de bestaande middelen, werd ook een effectenwiel ontwikkeld dat per categorie een overzicht geeft van de meest voorkomende kenmerken en effecten.

Wie interesse heeft in een affiche van dit Drugwiel (met een overzicht van de verschillende middelen) en/of het Effectenwiel (met een overzicht van de meest herkenbare effecten per categorie), mag gerust een seintje geven aan de coördinator Drugbeleid via lotte.meersman@oostende.be of 059 25 86 06.

Wie verder nood heeft aan meer gedetailleerde informatie over een bepaalde (nieuwe) psychoactieve stof, kan steeds wiki.tripsit.me raadplegen. Deze website is sterk gericht op online harm reduction en beschikt onder meer over 535 factsheets over verschillende middelen, maar geeft ook in een duidelijk schema weer wat er gebeurt bij het combineren van twee verschillende middelen.


3. Early Warning System

Het (Belgian) Early Warning System informeert snel en doelgericht praktijkwerkers over nieuwe en/of gevaarlijke psychoactieve producten of tendensen. Bij concrete aanwijzingen worden EWS-berichten verstuurd naar alle hulpverleners, preventiewerkers, beleidsmakers,... die lid zijn van het Early Warning System.

Via dit systeem wordt u als eerstelijnsgezondheidswerker dus snel op de hoogte gebracht van nieuwe (potentieel gevaarlijke) producten en tendensen, zodat u met de nodige alertheid aan de slag kan. Bovendien haalt het systeem ook veel van zijn informatie uit directe meldingen van praktijkwerkers. Het EWS bepaalt op basis van de inhoud van de melding rond nieuwe of sterke producten of hierrond EWS-berichten verspreid worden en naar wie.

Inschrijven voor EWS kan via de link: www.vad.be/earlywarningsystem.

Downloads