Westerkwartier

Hoofdthemas

CONTEXT

De uitbreiding van het Westerkwartier sloot met zijn rasterstructuur oorspronkelijk mooi aan op de binnenstad. De bouwblokken vormden een homogeen weefsel met af en toe een uitsparing in de massa waar een plein of parkje een plaats kreeg. De historische steenwegen trekken door dit weefsel twee strakke lijnen richting binnenstad. Intussen is de stad aangevuld met een brede rand van verkavelingswijken die zich fysiek (en mentaal) los lijken te weken van de compacte stad. Daar waar het bouwblokkenpatroon van het Westerkwartier aanvankelijk een overzichtelijke aanvulling was op de stad, is ze vandaag onderdeel geworden van die stad. Ze is één van de vele wijken. Voor een vlotte ontsluiting door dit stadsweefsel wordt gerekend op de steenwegen en de toegevoegde Elisabethlaan (het Koninklijk Lint). Commerciële functies willen genieten van de passage langs die assen en ontvluchten de wijk zelf, waardoor de programmatorische diversiteit er afneemt. Daarnaast wordt het deel tussen dijk en Nieuwpoortsesteenweg (het Kustlint) steeds meer opgeladen met functies die bestemd zijn voor de toerist, waardoor het contrast tussen deze kuststrook en het achterliggende woonweefsel toeneemt. De wijk gelegen tussen de steenwegen en de Elisabethlaan vertoont daardoor steeds meer eigenschappen die we kunnen vergelijken met de periferie van de stad. Het bewust regisseren van de dynamieken van de stad van de bezoeker (de Inflated City uit het Kustlint) en deze van de stad van de bewoner (de Day2day City uit het Kustlint) kunnen die tendens wellicht omkeren en het Westerkwartier opnieuw deel van het centrum maken.

TRAJECT

Voor de wijk Westerkwartier ontwikkelde het Stadsatelier een cahier Westerkwartier. Het cahier Westerkwartier zet de lijnen uit voor een slimme koppeling tussen het sociaal en ruimtelijk beleid. De transformatie van deze wijk belooft een delicaat traject te worden waarbij een instrumentarium nodig is dat vooral inzet op sociaal kapitaal en dat vertrekt vanuit aanwezige opportuniteiten. Dit cahier gaat op zoek naar een ruimtelijk kader voor ontwikkelingsprojecten, waarbij het ruimtelijk potentieel van het Westerkwartier ingezet wordt om de wijk te laten muteren tot een krachtige stadswijk, met behoud van het sociaal kapitaal.

HET WOONVELDMODEL

In het Westerkwartier zijn er reeds een aantal lopende processen. Het cahier Westerkwartier geeft al een uitvoerige lezing van de wijk en toont de kansen aan de hand van het concept ‘Woonvelden’. Deze Woonvelden zijn een vrije vertaling van het concept ‘Superblock’, zoals toegepast in Barcelona. In haar dagelijkse werking gaat het Stadsatelier Oostende na op welke manier dit concept schaalbaar is naar het Westerkwartier.

A. HET WOONWEEFSEL UPDATEN
Het woonweefsel in het Westerkwartier is toe aan een dringende update. Delen ervan zijn versleten, verloederd, mismeesterd of te fel dichtgebouwd. De opgave om het woonweefsel coherent aan te pakken overstijgt echter de schaal van die éne woning op dat éne perceel. Het wordt pas interessant als we de oefening opschalen naar het woonveld, om zo een coherente en aangename woonomgeving te maken.

B. GEDEELD RUIMTEGEBRUIK
Verschillende onderdelen van het woonprogramma kunnen worden aangepakt op schaal van het woonveld, door ze te delen met meerdere woningen. Is het stallen van de auto een opgave op niveau van het perceel of van het woonveld? Is de tuin gebonden aan één woning of is hij onderdeel van een collectief park doorheen het woonveld?

C. EEN MASTERPLAN PER WOONVELD
Voor elk woonveld zal de vraag naar een kwalitatieve transformatie anders beantwoord kunnen worden. Elk woonveld heeft dus een specifiek masterplan nodig. Het wordt nl. bepaald door andere woningtypes, omgevingsfactoren en gebruikers. De positie van het woonveld binnen het assensysteem zal bepalen hoe we de randen ervan kunnen opladen. Die randen geven het woonveld niet alleen een identiteit, ze versterken ook de assen.

D. EEN INSTRUMENTARIUM OP MAAT
Om de kansen die binnen het weefsel ontstaan optimaal te benutten, is een integrale aanpak nodig die een aantal ontwikkelingsmechanismen in stelling brengt. Dit moet zich vertalen in een gebiedsgericht beleid waar met diverse actoren, gekaderd binnen een coherente visie per woonveld, trajecten worden opgezet met bijzondere aandacht voor sociale cohesie, armoebestrijding en zo meer

E. EEN ANTWOORD BIEDEN OP STEDELIJKE BETAALBAARHEID.
Een bijzondere uitdaging vormt de zoektocht om het kwalitatief wonen betaalbaar te houden. Die oefening is niet enkel een kwestie van oppervlaktes, maar vraagt ook nieuwe economische ontwikkelingsmechanismen en het inzetten van nieuwe eigendomsstructuren.

PROJECTEN

Deze projecten vormen op vandaag het Westerkwartier:

Zorgnet
Green C
Park Royale
Sint Catharinacluster
C’Shell
Wijkverbeteringscontract zorgzame buurt